تبلیغات
براسان - شیر دوشی

بلوچستان


Admin Logo
themebox Logo
نویسنده :انس حسین بر
تاریخ:چهارشنبه 20 بهمن 1389-09:20 ب.ظ

شیر دوشی

شیر دوشی یك محور اصلی در مدیریت دامداری جهت بهینه سازی كیفیت و ظرفیت تولید شیر می باشد. شیردوشی تنها روش استخراج شیر از نوك پستان نیست، بلكه رخدادی است كه در آن بسیاری از مكانیسمهای فیزیولوژیكی در بدن گاو شیری تحریك می شود. این وقایع بر مكانیسمهای مؤثر تنظیم كننده ظرفیت و تركیب شیر، مصرف مواد غذایی و رفتارهای حیوانی اثر می گذارد. بنابراین روش شیر دوشی روی كیفیت و مقدار شیر تولیدی اثر زیادی خواهد داشت. علاوه براین شیر دوشی زمان بسیار مناسبی است تا دامدار گاو را بازدید و كنترل كند

.

فیزیولوژی پستان و ترشح شیر

پستان یك غده برون ریز است که شیر تولید شده توسط کیسه های درون غدد پستانی ( آلوئولها) در آن ذخیره می گردد.  

 درون نوك پستان مجرایی وجود دارد كه از پوست منشأ گرفته است اطراف كیسه ها را ماهیچه ها فراگرفته اند كه با تحریك پستان، منقبض شده و با فشار آوردن به مجموعه كیسه ها، شیر را در مجاری شیر به جریان می اندازد، در فاصله شیر دوشی شیر در مجاری پستان و نوك آن ذخیره می شود.

شرایط سالن شیر دوشی

  ساختمان شیر دوشی شامل: سالن شیردوشی، اتاق نگهداری شیر، محوطه انتظار گاوها برای ورود به سالن، اتاق نگهداری ابزار و تجهیزات شیردوشی، حمام و اتاق كارگران می باشد. توجه داشته باشید که در کلیه قسمتهای عنوان شده مسائل زیر رعایت گردد:
- سالن شیردوشی همواره باید تمیز بوده و ظاهری مطلوب داشته باشد. 
- سالن شیردوشی باید تجهیزات لازم برای تهویه مناسب ، گرمایش و یا سرمایش را داشته باشد. 
- لبه ها و گوشه های سیمانی باید دارای خمیدگی باشند تا حیوان آسیب نبیند. 
- سطح درونی دیوارها و سقف باید رنگ روشن داشته، قابل شستشو بوده و نسبت به ایجاد لكه مقاوم باشد. 
- در شیردوشی باید آب گرم كافی برای شستن گاوها و سالنها در دسترس باشد. 
- سالن باید نور كافی داشته باشد.


- درهای ورود و خروج باید استحكام كافی داشته باشند و پهنای آنها متناسب با گاوهایی باشد كه از آن عبور می كنند. 
- اتاق شیر باید براحتی قابل دستیابی باشد، به آسانی تمیز شود ، تهویه مناسب داشته و از امكانات سرمایش و گرمایش لازم برخوردار باشد. 
- تمام قسمتهای شیردوشی بویژه اتاق شیر باید به ترتیبی باشد كه تا حد امكان از ورود مگس و سایر حشرات به آنها جلوگیری شود.
- كف محوطه انتظار نباید لغزنده باشد.

معرفی دستگاه شیردوشی 

ماشین شیردوشی بیش از هر ماشین دیگری در گاوداری كاربرد دارد و در صورتی كه توجه خاصی به آن شود می تواند نقش بسزایی در كسب درآمد مزرعه داشته باشد. پایه و اساس ماشینهای شیردوشی براساس حركت شیر از پستان بسوی تانكر جمع آوری شیر با حداقل خطر به سلامت دام می باشد. علاوه بر این ماشینهای شیردوشی می توانند در کنترل و یا ایجاد بیماری ورم پستان و همچنین كیفیت شیر نقش بسزایی داشته باشند.  

 واحد دوشنده شامل قسمتهای زیر می باشد:   


1)چهار فنجان پستانی كه هر كدام شامل یك روكش، یك لاینر قابل انعطاف ، یك لوله كوتاه ضربان (پالسیشن) و یك لوله كوتاه شیر می باشد. 
2) یك خرچنگی  
3)یك لوله بلند شیر 
4) یك لوله بلند ضربان (پالسیشن)

شیردوشی صحیح

نکات مهم در این زمینه به شرح زیر هستند:
- دست شیردوش می تواند باكتری را از یك گاو به گاو دیگر انتقال دهد. بنابراین ضدعفونی و شست و شوی مرتب دستها با آب و صابون در خلال شیردوشی الزامی است.
- لباس كاركنان شیردوشی همواره باید تمیز و پاكیزه باشد.
- كوتاه كردن موهای بلند روی شكم ، پستانها و قسمت عقب حیوان برای تمیز نگهداشتن سیستم پستانی و شیر الزامی است.

 مراحل شیردوشی

1- شستن پستان
شستن پستان به دو هدف انجام می شود:
الف) از بین بردن كثافات.
ب) تحریك پستان برای آزاد سازی شیر.


2- خشك كردن
استفاده از حوله های كاغذی یكبار مصرف توصیه می شود.


3- بازدید شیر قبل از دوشش
- تشخیص گاوهای مبتلا به ورم پستان ( مشاهده دلمه ، در این صورت به تكنسین خبر دهید.)
- خارج كردن باكتریهای نوك پستان
- تحریك پستان و آماده سازی برای دوشش


4- اتصال واحد شیردوشی (خرچنگی ) به پستان
- نوك پستانها قبل از وصل دستگاه باید خشك و تمیز باشند.
- لوله شیر حد فاصل بین خرچنگی و كاسه پستانك می بایست به حالت
S
نگاهداشته شود تا از ورود هوا به داخل سیستم جلوگیری بعمل آید. 
- كلاهكها باید بدقت روی پستان قرار گیرد.
تذكر مهم: حداكثر 1 دقیقه بعد از شستن پستان خرچنگی باید وصل شود. (در غیر این صورت به دلیل كم شدن هورمون آزاد كننده شیر، شیر كمتری خارج خواهد شد.)

5- بازدید
- كاسه سرپستانها نباید قسمت انتهایی سرپستان را به داخل فرو برد. 
- دوشش باید با سرعت و بدون وقفه انجام پذیرد.


6- جدا كردن خوشه شیردوشی از پستان
- برای جدا كردن دستگاه شیردوشی،سوپاپ خرچنگی را بطرف بیرون بكشید. در این حالت هوا داخل فضای بین پستانك و كاسه پستانك وارد شده و در نتیجه خلاء از میان رفته و خوشه شیردوشی از پستان جدا می شود.
- باید توجه داشت كه پستان كامل دوشیده شود (با نگاه كردن به جریان شیر در لوله های انتقال شیر و كوچك و شل شدن پستان).
- زمان شیردوشی نباید زیاد طولانی شود زیرا به بافت ظریف پستان آسیب رسانده و موجب ورم پستان می شود.


7- ضدعفونی پستان
ضدعفونی با ماده ضدعفونی مناسب باید انجام شود که  با این عمل پوست نوك پستانها  نرم می شود.  

به دلیل باز بودن مجرای پستان در حدود نیم ساعت بعد از شیردوشی، خطر آلودگی پستان با ضدعفونی كاهش می یابد همچنین ضدعفونی نوك پستان در زمان خشكی نیز بسیار مؤثر است. 
در روش اسپری سرپستان، لازم است دوبرابر مواد استفاده شود تا نصف كارایی خوب را داشته باشد.

.

منحنی شیردهی 

- شیردهی با تولید نسبتاً زیاد آغاز می شود و ترشح شیر ادامه می یابد تا اینكه در هفته های 6-3 به اوج خود می رسد.
- بعد از رسیدن به اوج تولید، از میزان تولید به تدریج كاسته می شود.
- رسیدن به اوج در گاوهای پرتولید طولانی تر از گاوهای كم تولید است.
- منحنی شیردهی میزان تولید شیر گاو را پس از تولد و ترشح آغوز تا زمان خشكی (تقریباً300 روز) نشان می دهد.
- منحنی : نقطه اوج تولید شیر، سطح تداوم و اثر حوادث خاص بر تولید شیر را مشخص می كند.
- نمودار شیردهی تقریباً ثابت است و از روی آن می توان میزان تولید شیر را براساس اوایل دوره پیش بینی كرد.
- گاوها در اولین دوره شیردهی دارای و منحنی شیردهی مسطحی هستند.
- گاوها در اولین دوره شیردهی در سطحی معادل 25% گاوهای بالغ به اوج تولید می رسند.
- گاوهای بالغ نسبت به گاوهای شكم اول در سطح بالاتری از تولید به اوج می رسند ولی تداوم اوج در آن ها چندان مطلوب نیست.
- به كاهش تولید شیر پس از رسیدن به اوج شیردهی تداوم شیردهی گفته می شود.
- تداوم شیردهی به طور میانگین باید در حدود 96 -94 درصد باشد. مثلاً تولید شیر هر ماه باید تقریباً 95 درصد یك ماه قبل باشد.
- میزان افت تولید پس از سپری شدن اوج تولید شیر در تلیسه 2/0 درصد در روز ودر گاو بالغ 3/0 درصد در روز می باشد.
- تجزیه و تحلیل منحنی شیردهی در تشخیص مشكلات تغذیه ای و مدیریتی گله های شیری حائز اهمیت است.
- تولید بالا نیازمند اوج تولید و تداوم بالا می باشد.
- به ازاء هر كیلوگرم تولید مازاد شیر در زمان اوج تولید، مقدار تولید شیر طی كل دوره شیردهی به میزان 200 تا 300 كیلوگرم افزایش می یابد.
- اگر گاو به اوج تولید نمی رسد پروتئین جیره را كنترل كنید.
- اگر گاو به اوج می رسد ولی نمی تواند آن را حفظ كند به انرژی جیره توجه كنید.
- در گاو با پتانسیل بالای ژنتیكی، اوج شیردهی در سطح بالایی است و دوام شیردهی هم بیشتر است.
- گاوداران باید از میزان تولید شیر در اوج شیردهی به عنوان شاخص عملكرد تولید شیر گله استفاده كند.
- استرس های مختلف مثل شش گرمائی، حمل و نقل و .... می توانند روی تداوم شیردهی و رسیدن به اوج شیردهی و میزان آن تأثیر منفی داشته باشند كه گاهی بسیار مشهود و غیرقابل اجتناب است.
- كوتاه بودن دوره شیردهی ممكن است ناشی از چاقی بیش از حد گاوها، پائین بودن مصرف انرژی یا ژنتیكی باشد.
- درصد چربی و تولید شیر با افزایش میزان تولید كاهش می یابد.
- در طول دوره شیردهی میزان چربی و پروتئین شیر بیش از 3/3 و 4/3 حفظ شود.
- بالا بودن چربی شیر و تولید اندك نشان دهنده ضعف گاوها یا كاهش خوراك مصرفی است.
- پائین بودن درصد چربی نشان دهنده ضعف عملكرد شكمبه به بیماری های متابولیكی یا مشكلات مربوط به تركیب خوراك می باشد.
- پائین بودن درصد پروتئین نشان دهنده كمبود انرژی است.

سیكل شیردهی از سه مرحله تشكیل شده:

1- اوایل شیردهی ( 14 تا 100 روز )

در این دوره گاوها به اوج تولید شیر میرسند. بدلیل تأخیر به اوج رسیدن خوراك مصرفی گاوها در این فاز افت وزن دارند.
جیره این گروه برای دست یابی به حداكثر تولید براساس الیاف مؤثر، كربوهیدرات های غیرساختمانی ، پروتئین تجزیه نشده در شكمبه و پروتئین محلول متوازن می گردد.
در این دوره باید گاوها را تحریك كرد تا خوراك بیشتری مصرف كنند. مقدار خوراك مصرفی تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله سطح تولید، كیفیت و كیت علوفه، قابلیت هضم و عمل آوری خوراك ها، دفعات خوراك دادن و یكنواختی اجزاء جیره غذا بستگی دارد.

.
2- اواسط شیردهی ( 100 تا 200 روز)
اوج خوراك مصرفی اولین در مرحله است. گاوها باید قبل از اتمام 10 هفته اول زایمان به حداكثر خوراك خود برسند. گاو بزرگ جثه باید به ازاء هر 2 كیلوگرم شیر تولید شد حداقل 1 كیلوگرم ماده خشك دریافت كنند.
خوراندن علوفه با كیفیت عالی و در نظر گرفتن سطح الیاف مؤثر باید مورد توجه باشد.
سطح كنسانتره نباید از 3/2 درصد وزن بدن افزایش یابد.
احتیاجات پروتئینی هم در این دوره نسبت به اوایل شیردهی كاهش یابد.

..

3- اواخر شیردهی ( 200 تا 305 روز)
كاهش تولید و كاهش خوراك مصرفی در این دوره قابل مشاهده است. گاوها در این دوره افزایش وزن داشته و ذخایر چربی را كه در اوایل شیردهی تخلیه شده اند را مجدداً بازسازی می كنند. جیره های غذایی ارزان قیمت با استفاده از منبع نیتروژن غیر پروتئینی و منبع كربوهیدراتی سهل الهضم مورد توجه هستند.
.

وضعیت بدنی یا BCS
كنترل وضعیت بدنی یا BCS با توجه به نمودار شیردهی و ارتباط آن با نمودار مصرف ماده خشك از مواردی است كه در گروه بندی و تنظیم جیره ها اهمیت دارد چرا؟
چون گاوهای خیلی لاغر :
- تولید اندك دارند تولید ذخایر آن ها به اندازه كافی برای استفاده در اوایل شیردهی نیست.
- میزان شیوع به بعضی بیماری های متابولیكی مثل كتوز و جابجایی شیردان در آن ها بالاست.
- دارای ضعف در عملكرد تولیدمثلی هستند.

.
از طرف دیگر گاوهای خیلی چاق :
- از مشكلات بیشتری در هنگام زایمان رنج می برند.
- میزان مصرف ماده خشك آن ها در اوایل شیردهی مطلوب نیست.
- از بعضی بیماری های متابولیك مثل سندرم كبد چرب و كتوز رنج می برند.
- تولید پائین است.
هدف اینكه گاو در هنگام زایمان دارای شرایط بدنی مناسب باشد.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر