براسان

1- شستن پستان
شستن پستان به دو هدف انجام می شود:
الف) از بین بردن كثافات.
ب) تحریك پستان برای آزاد سازی شیر.

2- خشك كردن
استفاده از حوله های كاغذی یكبار مصرف توصیه می شود.

3- بازدید شیر قبل از دوشش
- تشخیص گاوهای مبتلا به ورم پستان ( مشاهده دلمه ، در این صورت به تكنسین خبر دهید.)
- خارج كردن باكتریهای نوك پستان
- تحریك پستان و آماده سازی برای دوشش

4- اتصال واحد شیردوشی (خرچنگی ) به پستان
- نوك پستانها قبل از وصل دستگاه باید خشك و تمیز باشند.
- لوله شیر حد فاصل بین خرچنگی و كاسه پستانك می بایست به حالت S نگاهداشته شود تا از ورود هوا به داخل سیستم جلوگیری بعمل آید.　
- كلاهكها باید بدقت روی پستان قرار گیرد.
تذكر مهم: حداكثر 1 دقیقه بعد از شستن پستان خرچنگی باید وصل شود. (در غیر این صورت به دلیل كم شدن هورمون آزاد كننده شیر، شیر كمتری خارج خواهد شد.)

5- بازدید
- كاسه سرپستانها نباید قسمت انتهایی سرپستان را به داخل فرو برد.　
- دوشش باید با سرعت و بدون وقفه انجام پذیرد.

6- جدا كردن خوشه شیردوشی از پستان
- برای جدا كردن دستگاه شیردوشی،سوپاپ خرچنگی را بطرف بیرون بكشید. در این حالت هوا داخل فضای بین پستانك و كاسه پستانك وارد شده و در نتیجه خلاء از میان رفته و خوشه شیردوشی از پستان جدا می شود.
- باید توجه داشت كه پستان كامل دوشیده شود (با نگاه كردن به جریان شیر در لوله های انتقال شیر و كوچك و شل شدن پستان).
- زمان شیردوشی نباید زیاد طولانی شود زیرا به بافت ظریف پستان آسیب رسانده و موجب ورم پستان می شود.

7- ضدعفونی پستان
ضدعفونی با ماده ضدعفونی مناسب باید انجام شود که 　با این عمل پوست نوك پستانها　 نرم می شود.　　

منحنی شیردهی　

- شیردهی با تولید نسبتاً زیاد آغاز می شود و ترشح شیر ادامه می یابد تا اینكه در هفته های 6-3 به اوج خود می رسد.
- بعد از رسیدن به اوج تولید، از میزان تولید به تدریج كاسته می شود.
- رسیدن به اوج در گاوهای پرتولید طولانی تر از گاوهای كم تولید است.
- منحنی شیردهی میزان تولید شیر گاو را پس از تولد و ترشح آغوز تا زمان خشكی (تقریباً300 روز) نشان می دهد.
- منحنی : نقطه اوج تولید شیر، سطح تداوم و اثر حوادث خاص بر تولید شیر را مشخص می كند.
- نمودار شیردهی تقریباً ثابت است و از روی آن می توان میزان تولید شیر را براساس اوایل دوره پیش بینی كرد.
- گاوها در اولین دوره شیردهی دارای و منحنی شیردهی مسطحی هستند.
- گاوها در اولین دوره شیردهی در سطحی معادل 25% گاوهای بالغ به اوج تولید می رسند.
- گاوهای بالغ نسبت به گاوهای شكم اول در سطح بالاتری از تولید به اوج می رسند ولی تداوم اوج در آن ها چندان مطلوب نیست.
- به كاهش تولید شیر پس از رسیدن به اوج شیردهی تداوم شیردهی گفته می شود.
- تداوم شیردهی به طور میانگین باید در حدود 96 -94 درصد باشد. مثلاً تولید شیر هر ماه باید تقریباً 95 درصد یك ماه قبل باشد.
- میزان افت تولید پس از سپری شدن اوج تولید شیر در تلیسه 2/0 درصد در روز ودر گاو بالغ 3/0 درصد در روز می باشد.
- تجزیه و تحلیل منحنی شیردهی در تشخیص مشكلات تغذیه ای و مدیریتی گله های شیری حائز اهمیت است.
- تولید بالا نیازمند اوج تولید و تداوم بالا می باشد.
- به ازاء هر كیلوگرم تولید مازاد شیر در زمان اوج تولید، مقدار تولید شیر طی كل دوره شیردهی به میزان 200 تا 300 كیلوگرم افزایش می یابد.
- اگر گاو به اوج تولید نمی رسد پروتئین جیره را كنترل كنید.
- اگر گاو به اوج می رسد ولی نمی تواند آن را حفظ كند به انرژی جیره توجه كنید.
- در گاو با پتانسیل بالای ژنتیكی، اوج شیردهی در سطح بالایی است و دوام شیردهی هم بیشتر است.
- گاوداران باید از میزان تولید شیر در اوج شیردهی به عنوان شاخص عملكرد تولید شیر گله استفاده كند.
- استرس های مختلف مثل شش گرمائی، حمل و نقل و .... می توانند روی تداوم شیردهی و رسیدن به اوج شیردهی و میزان آن تأثیر منفی داشته باشند كه گاهی بسیار مشهود و غیرقابل اجتناب است.
- كوتاه بودن دوره شیردهی ممكن است ناشی از چاقی بیش از حد گاوها، پائین بودن مصرف انرژی یا ژنتیكی باشد.
- درصد چربی و تولید شیر با افزایش میزان تولید كاهش می یابد.
- در طول دوره شیردهی میزان چربی و پروتئین شیر بیش از 3/3 و 4/3 حفظ شود.
- بالا بودن چربی شیر و تولید اندك نشان دهنده ضعف گاوها یا كاهش خوراك مصرفی است.
- پائین بودن درصد چربی نشان دهنده ضعف عملكرد شكمبه به بیماری های متابولیكی یا مشكلات مربوط به تركیب خوراك می باشد.
- پائین بودن درصد پروتئین نشان دهنده كمبود انرژی است.

سیكل شیردهی از سه مرحله تشكیل شده:

1- اوایل شیردهی ( 14 تا 100 روز )

.
2- اواسط شیردهی ( 100 تا 200 روز)
اوج خوراك مصرفی اولین در مرحله است. گاوها باید قبل از اتمام 10 هفته اول زایمان به حداكثر خوراك خود برسند. گاو بزرگ جثه باید به ازاء هر 2 كیلوگرم شیر تولید شد حداقل 1 كیلوگرم ماده خشك دریافت كنند.
خوراندن علوفه با كیفیت عالی و در نظر گرفتن سطح الیاف مؤثر باید مورد توجه باشد.
سطح كنسانتره نباید از 3/2 درصد وزن بدن افزایش یابد.
احتیاجات پروتئینی هم در این دوره نسبت به اوایل شیردهی كاهش یابد.

3- اواخر شیردهی ( 200 تا 305 روز)
كاهش تولید و كاهش خوراك مصرفی در این دوره قابل مشاهده است. گاوها در این دوره افزایش وزن داشته و ذخایر چربی را كه در اوایل شیردهی تخلیه شده اند را مجدداً بازسازی می كنند. جیره های غذایی ارزان قیمت با استفاده از منبع نیتروژن غیر پروتئینی و منبع كربوهیدراتی سهل الهضم مورد توجه هستند.
.
وضعیت بدنی یا BCS
كنترل وضعیت بدنی یا BCS با توجه به نمودار شیردهی و ارتباط آن با نمودار مصرف ماده خشك از مواردی است كه در گروه بندی و تنظیم جیره ها اهمیت دارد چرا؟
چون گاوهای خیلی لاغر :
- تولید اندك دارند تولید ذخایر آن ها به اندازه كافی برای استفاده در اوایل شیردهی نیست.
- میزان شیوع به بعضی بیماری های متابولیكی مثل كتوز و جابجایی شیردان در آن ها بالاست.
- دارای ضعف در عملكرد تولیدمثلی هستند.

.
از طرف دیگر گاوهای خیلی چاق :
- از مشكلات بیشتری در هنگام زایمان رنج می برند.
- میزان مصرف ماده خشك آن ها در اوایل شیردهی مطلوب نیست.
- از بعضی بیماری های متابولیك مثل سندرم كبد چرب و كتوز رنج می برند.
- تولید پائین است.
هدف اینكه گاو در هنگام زایمان دارای شرایط بدنی مناسب باشد.